W NUMERZE

12/2025

Szanowni Czytelnicy,

kończący się rok 2025 w branży instalacyjnej trudno nazwać rewolucyjnym – był to raczej czas domykania procesów, które od kilku lat zmieniają oblicze elektryki i elektroenergetyki. Z jednej strony w całej Unii Europejskiej zaczęły realnie działać mechanizmy związane z pakietem „Fit for 55”, z drugiej – do praktyki projektowej coraz mocniej wchodzą nowe regulacje dotyczące infrastruktury ładowania, efektywności energetycznej budynków oraz wyrobów budowlanych.

Kluczowym aktem był w tym roku AFIR (UE 2023/1804) – rozporządzenie dotyczące infrastruktury paliw alternatywnych. Wymaga ono m.in. zapewnienia minimalnej mocy ładowarek względem liczby pojazdów elektrycznych (1,3 kW na każdy zarejestrowany BEV i 0,8 kW na PHEV) oraz rozmieszczenia stref ładowania co 60 km wzdłuż sieci TEN‑T, każdej o mocy co najmniej 400 kW do końca 2025 r. Z kolei „Licznik AFIR” przygotowywany przez PSNM/PSPA, opisywany m.in. przez WNP.pl, pokazał, że na wiosnę 2025 r. poziom realizacji obowiązków AFIR dla polskich odcinków TEN‑T sięgał zaledwie ok. 13% dla celów 2025 r. i ok. 6% dla 2027 r. Równocześnie uruchamiane programy NFOŚiGW o łącznym budżecie kilku miliardów euro mają w najbliższych latach wygenerować setki nowych punktów szybkiego ładowania.

Na poziomie budownictwa rok 2025 upłynął pod znakiem dopinania nowych ram dla wyrobów budowlanych (nowy CPR) i kolejnej odsłony EPBD dotyczącej charakterystyki energetycznej budynków. W tle trwa dostosowywanie prawa krajowego do unijnych wymogów elektromobilności, w tym obowiązku wyposażania nowych i modernizowanych obiektów komercyjnych w infrastrukturę ładowania – co szerzej opisują m.in. serwisy branżowe, jak electricmobility.store. Dla naszej branży oznacza to realny, rosnący popyt na usługi związane z zasilaniem stacji ładowania, systemami pomiarowymi i automatyką budynkową. Równolegle trwają istotne prace normalizacyjne w takich obszarach jak PN‑HD 60364‑7‑701 (łazienki), seria PN‑EN 62305 (ochrona odgromowa) oraz normy dla infrastruktury ładowania.

W takim kontekście oddajemy w Państwa ręce grudniowy, zimowy numer „Elektroinstalatora”. Otwiera go tekst „Branża elektryczna w 2025: Podsumowanie najważniejszych zmian w normach i prawie”, który porządkuje wszystkie wspomniane wyżej procesy: uruchomienie nowych systemów rynku energii, przyspieszenie wdrożeń liczników zdalnego odczytu, doprecyzowanie zasad rozliczeń prosumentów oraz konsekwencje zmian EPBD, CPR i aktualizacji kluczowych norm instalacyjnych.

Motywem przewodnim numeru są zimowe warunki pracy instalacji. W artykule „Kruchość izolacji i zmęczenie materiału. Ukryte zimowe zagrożenia dla kabli i osprzętu” przyglądamy się zjawiskom kruchości, utraty elastyczności i zmęczenia materiałowego w niskich temperaturach. To szczególnie ważna lektura dla osób odpowiedzialnych za instalacje zewnętrzne, sieci na terenach przemysłowych czy okablowanie obiektów logistycznych – tam, gdzie „suchy mróz” potrafi skrócić żywotność instalacji o całe lata.

Temat pracy „na minusie” rozwijamy w tekście „Diagnostyka i pomiary w ujemnych temperaturach. Jak mróz wpływa na wyniki pomiarów i niezawodność sprzętu?”. Zima została tu potraktowana jak próba przeciążeniowa dla metrologii – autor omawia, jak niskie temperatury zmieniają parametry materiałów, charakterystyki elektroniczne i źródła zasilania przyrządów, a tym samym wpływają na błędy pomiarów. Znajdą tu Państwo uporządkowanie wymagań klimatycznych w kartach katalogowych oraz praktyczne wskazówki dotyczące przygotowania przyrządów i procedur pomiarowych zimą.

Artykuł „Inteligentne systemy przeciwoblodzeniowe. Od prostego termostatu do sterowania predykcyjnego” przenosi nas na poziom sterowania. Oblodzenie dachów, rynien, ramp i ciągów pieszych to problem mechaniczny, ale jego rozwiązanie opiera się na fizyce wymiany ciepła i automatyce. W warunkach wysokich cen energii „grzanie na wszelki wypadek” przestaje mieć sens – system musi działać tylko wtedy, gdy realnie grozi przywieranie śniegu lub lód. Autor opisuje drogę od prostych termostatów do zaawansowanych układów predykcyjnych, omawiając dobór czujników, algorytmy decyzji i integrację z zabezpieczeniami oraz rozproszonym rozruchem obwodów grzejnych.

Numer zamyka opracowanie „Analiza obliczeń rezystancji przewodów zasilających urządzenia przeciwpożarowe w aspekcie zmiennych warunków termicznych. Ocena dokładności na podstawie normy SEP‑E‑005 i studium przypadku oraz propozycje korekty modelu”. To przykład cennego wkładu młodego pokolenia inżynierów – autorem jest student IV roku Politechniki Lubelskiej, Grzegorz Kocot. Analizuje on zapisy normy N SEP‑E‑005 dotyczące doboru przewodów zasilających urządzenia przeciwpożarowe pracujące w warunkach pożaru, wskazując miejsca potencjalnych nieścisłości i proponując korekty lepiej odzwierciedlające rzeczywiste warunki temperaturowe. To ważny głos młodego pokolenia inżynierów.

W imieniu całej redakcji dziękuję Państwu za obecność, uwagi i sugestie tematów w mijającym roku. Życzę spokojnych, rodzinnych i bezpiecznych Świąt Bożego Narodzenia oraz dużo zdrowia i satysfakcji zawodowej w 2026 r. Niech będzie to czas, w którym zmiany przepisów i norm staną się dla Państwa przede wszystkim szansą rozwoju. Zapraszam do lektury bieżącego numeru i do pozostania z nami w kolejnych wydaniach „Elektroinstalatora”.

W imieniu redakcji redaktor naczelny – Tomasz Charążka