Od redakcji 9/2021

Szanowni Państwo,

9Unia Europejska planuje, aby do 2050 r. cała wspólnota stała się neutralna dla klimatu. Eksperci szacują, że transformacja energetyczna Polski wymaga inwestycji na kwotę ponad 1,5 bln zł. Zmiany związane z Zielonym Ładem dotkną niemal każdą dziedzinę gospodarki i będą wiązać się nie tylko z transformacją energetyczną, lecz także daleko idącą elektryfikacją i cyfryzacją przemysłu. W unijnym planie działania do 2050 r. przewidziano, że wskaźnik elektryfikacji w ramach wspólnoty europejskiej powinien się co najmniej podwoić. Inteligentna elektryfikacja może prowadzić do wielomiliardowych korzyści i wygenerowania nawet 2 mln nowych miejsc pracy w Europie.

Więcej…

Układanie kabli niskiego i średniego napięcia

Jak każde roboty także prace przy układaniu kabli muszą być wykonywane zgodnie z zasadami określonymi w stosownych przepisach. Są to prace wykonywane ręcznie oraz przy użyciu prostych urządzeń takich jak rolki czy wciągarki. Z tego względu układanie kabli powinno odbywać się zgodnie z postanowieniami zawartymi w Rozporządzeniu ministra pracy i polityki społecznej z 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych (Dz.U. z 2000 r., nr 26, poz. 313 i nr 82, poz. 930 oraz nr 56, poz. 642 z 2009 r.).

 

Przepisy i normy

Rozporządzenie to określa:

  • obowiązki pracodawcy dotyczące zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych;
  • wymagania dotyczące organizacji i sposobów wykonywania ręcznych prac transportowych, z uwzględnieniem wymagań ergonomii;
  • dopuszczalne masy przemieszczanych przedmiotów, ładunków lub materiałów;
  • dopuszczalne wartości sił niezbędne do przemieszczania przedmiotów.

Dodatkowo przy przemieszczaniu ładunków za pośrednictwem ręcznie napędzanych dźwignic należy przestrzegać następujących zasad:

  • stosowane do przemieszczania ładunków krążki, wielokrążki i wciągniki powinny być przymocowane do mających odpowiednią wytrzymałość belek, haków, dźwigarów lub innych konstrukcji, w sposób zapewniający bezpieczeństwo pracy;
  • wciągarki i przyciągarki powinny być przymocowane do podłoża w sposób zabezpieczający przed ich przemieszczaniem podczas pracy.

Szczegółowe zasady wykonywania instalacji i sieci elektrycznych określają polskie normy. Nieco inna sytuacja występuje w przypadku robót kablowych.

Dziesięć lat temu w 2004 r. Polski Komitet Normalizacyjny wycofał „wiekową” normę PN- 76/E-05125 Elektroenergetyczne i sygnalizacyjne linie kablowe. Projektowanie i budowa. Ostatniej nowelizacji tej normy dokonano w lutym 1981 r., ale jej podstawowe sformułowania pochodziły z lat 70. PKN w miejsce wycofanej normy nie ustanowił żadnej innej, ponieważ brak jest w normach międzynarodowych tego typu opracowania.

Aby zapełnić powstałą lukę Centralny Ośrodek Szkolenia i Wydawnictw Stowarzyszenia Elektryków Polskich w uzgodnieniu z Polskim Komitetem Normalizacyjnym wydał normę SEP, zatwierdzoną przez Prezesa SEP w dniu 9 października 2003 r. Ukazała się ona na początku roku 2004 i nosi następujący numer i tytuł: N SEP-E-004 Elektrotechniczne i sygnalizacyjne linie kablowe. Projektowanie i budowa. Norma jest do nabycia w Centralnym Ośrodku Szkolenia i Wydawnictw SEP w Warszawie. Według stanu na marzec 2014 r. ciągle jeszcze nie zostały zakończone rozpoczęte w 2009 r. prace nad nowelizacją tej normy.

Niestety, normy tej nie ma w załączniku do Roz po rzą dzenia ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., nr 75, poz. 690, z późn. zm.) ze względów formalnych, ponieważ w przepisach państwowych mogą być przywoływane, zgodnie z ustawą o normalizacji, tylko dokumenty opublikowanej w języku polskim i mające status Polskiej Normy.

Nowy akt prawny pod względem układu i zakresu ujętych zagadnień jest zbliżony do starej normy PKN. W normie SEP wprowadzono jednak szereg uzupełnień odpowiadających współczesnemu poziomowi wiedzy i stosowanym rozwiązaniom technicznym. Uzupełnienia dotyczą:

  • uwzględnienia nowych konstrukcji kabli, w tym o zwiększonej odporności ogniowej;
  • uwzględnienia aktualnych przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej;
  • rezygnacji z preferowania kabli z żyłami aluminiowymi;
  • wprowadzenia zapisu wykluczającego stosowanie kabli o izolacji papierowej przesyconej siciwem zwykłym (ściekającym);
  • usunięcia zapisu o możliwości wykorzystywania jako żyły ochronnej aluminiowych powłok kabli do 1 kV;
  • dodania punktu określającego rodzaje kabli do układania w wodzie i pod wodą (przydatne m.in. przy oczkach wodnych w budowni- ctwie mieszkaniowym);
  • wprowadzenia zapisu dopuszczającego układanie kabli o napięciu do 30 kV bez osłon otaczających (osłonę otaczającą stanowi rura, także dzielona) pod drogami z nawierzchnią rozbieralną oraz pod drogami zbiorczymi, lokalnymi, dojazdowymi z nawierzchnią rozbieralną pod warunkiem ułożenia równolegle do trasy kablowej wolnej (zapasowej) osłony otaczającej;
  • wprowadzenia nowych odległości przy zbliżeniach, skrzyżowaniach i układaniu równoległym kabli oraz przy układaniu kabli pod drogami;
  • przy określaniu promieni gięcia kabli zalecono stosowanie się do instrukcji producenta kabla, gdy brak danych norma podaje stosowne zalecenia (tablica 1);

 

2014-04-38-1

 

  • dopuszczenia możliwości bezmufowego zakańczania kabli o napięciu do 1 kV;
  • dodania wymogu, aby folia lub siatka ostrzegawcza układana w ziemi nad kablem (na całej trasie linii kablowej) wystawała na boki poza krawędź ułożonych kabli co najmniej 5 cm oraz aby była ułożona nad kablami w przedziale od 25 do 35 cm;
  • dodania zapisu, według którego oznaczenia linii krzyżujących się powinny znajdować się na tej samej głębokości;
  • zrezygnowania z możliwości zastąpienia folii lub siatki cegłami lub kształtkami ceramicznymi;
  • dodania zalecenia, aby bednarka uziemiająca układana w tym samym wykopie co kabel była zakopywana na dnie rowu kablowego na głębokości co najmniej 10 cm;

 

2014-04-39-1

 

  • zmodyfikowania wymogów dotyczących głębokości układania kabli (tablica 2) z jednoczesnym zrezygnowaniem z normowania odległości kabli od pni istniejących drzew; zalecono każdorazowe uzgadnianie tej odległości z odpowiednimi władzami terenowymi;
  • wprowadzenia zmian w zaleceniach dotyczących układania kabli w częściach ulic i dróg przeznaczonych do ruchu kołowego; w przypadku takiej konieczności muszą one być umieszczone w osłonach otaczających, których długość i kształt umożliwia wymianę kabla (bez rozkopywania jezdni). Kable do 1 kV pod jezdnią muszą być ułożone na głębokości 80 cm. Kabel układany wzdłuż krawędzi jezdni powinien być od niej oddalony na co najmniej 50 cm. Taką samą odległość należy zachować w stosunku do fundamentów budynku, jeżeli kabel przebiega do niego równolegle;

 

2014-04-39-2

 

  • wprowadzenia zmian w dopuszczalnych odległościach pionowych na skrzyżowaniach i poziomych przy zbliżeniu kabli ułożonych w ziemi w stosunku do innych kabli (tablica 3) oraz w stosunku do innych urządzeń podziemnych (tablica 4);

 

2014-04-39-3

 

  • uzależnienia sposobu wykonania skrzyżowań z drogami kołowymi od wielkości napięcia znamionowego kabla (tablica 5);

 

2014-04-40-1

 

  • wprowadzenia zmian w wymaganiach dotyczących układania kabli w osłonach otaczających umieszczonych w ziemi (tablica 6);

 

2014-04-40-2

 

  • wprowadzenia zalecenia, aby kable układane w budynkach miały zwiększoną odporność na rozprzestrzenianie się płomienia;
  • rozszerzenia zaleceń dotyczących powykonawczych sprawdzeń i badań linii kablowych.

Zasady przeprowadzania badań i pomiarów kabli po ich ułożeniu określa także dawna Polska Norma: PN-E-04700:1998 oraz PN-E-04700/Az1:2000 Wytyczne prowadzenia badań odbiorczych.

 

(...)

 

mgr inż. Janusz Strzyżewski

 

Pełna wersja artykułu w EI 04/2014 do zakupu na portalu www.e-czasopismo.pl

 

101

/p

Wyszukiwarka

like Nowości!

quote Na skróty

like Najczęściej czytane!

like Polecamy!

ewydanie

konf bpoz 160x222

 

like Newsletter!

Znajdź nas na facebooku!

UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii.

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to. Czytaj więcej…

Zrozumiałem