Od redakcji 1/2018

Szanowni Państwo,Okladka

pierwszy w tym roku zeszyt Elektroinstalatora zdominowała tematyka oświetleniowa i grzewcza. Nie bez powodu, wszakże sezon zimowy ruszył całą parą. Weszliśmy w okres powszechnego niedoboru światła, niskich temperatur oraz zwiększonego zapotrzebowania na energię. Według Głównego Urzędu Statystycznego Polacy 3/4 swoich wydatków na energię przeznaczają na ogrzewanie, resztę na prąd i podgrzanie wody.

Więcej…

Oprawy oświetleniowe

 Są ważnym elementem wyposażenia wnętrz. Spełniają wiele funkcji: przyłączają źródło światła do instalacji zasilającej, chronią je przed czynnikami zewnętrznymi, ukierunkowują i filtrują strumień światła, chronią oczy przed olśnieniem. W dużym stopniu odpowiadają za estetykę oświetlenia i otoczenia.3
 
Oprawom oświetleniowym poświęcona jest norma PN-EN 60598-1 Oprawy oświetleniowe. Cześć 1: Wymagania ogólne i badania. W normie tej podano definicję oprawy oświetleniowej, z której wynika, że jest to urządzenie służące do rozsyłu, filtracji lub przekształcenia światła emitowanego przez co najmniej jedną lampę. Ponadto definicja określa, że urządzenie to „zawiera elementy niezbędne do podtrzymania, mocowania i zabezpieczenia lamp oraz zawierające tam, gdzie to niezbędne, obwody pomocnicze wraz z elementami potrzebnymi do ich podłączenia do sieci zasilającej, lecz niezawierające samych lamp. Zatem do oprawy oświetleniowej nie zaliczają się źródła światła, czyli lampy. Co jednak, gdy oprawa ma integralne, niewymienialne lampy, co często zdarza się w najnowszych rozwiązaniach opraw LED? Otóż w takich przypadkach polska norma stanowi, że nadal mamy do czynienia z oprawą oświetleniową z tym wyjątkiem, że badania nie dotyczą integralnej lampy.
 
Rodzaje opraw
 Poza ogólną definicją oprawy oświetleniowej we wspomnianej powyżej normie zdefiniowano także takie pojęcia, jak: Oprawa oświetleniowa zwykła to oprawa, która zapewnia odpowiedni poziom zabezpieczenia przed dotykiem części czynnych, ale nie wymaga się od niej zabezpieczenia przed wnikaniem wody, pyłu, wilgoci i ciał stałych. Do opraw ogólnego przeznaczenia zalicza się natomiast wszystkie oprawy, które nie są przeznaczone do zastosowań specjalnych. Oprawy nastawne mogą być oprawami przenośnymi lub stałymi, przy czym główną ich cechą jest możliwość zmiany kierunku lub położenia części głównej (czyli części zawierającej lampy), np. za6 pomocą przegubów lub poprzez regulację wysokości. Oprawa, która jest zamontowana w danym miejscu na stałe, a jej przeniesienie w inne miejsce jest możliwe tylko przy użyciu narzędzi, należy do tzw. opraw stałych. Oprawa przenośna, to jak sama nazwa wskazuje, oprawa, którą można w łatwy sposób przenosić z miejsca na miejsce nawet wtedy, gdy jest podłączona do zasilania. Z kolei oprawy wbudowane to takie, które przez producenta zostały przewidziane do częściowego lub całkowitego wbudowania w powierzchnię montażową. Można powiedzieć, że powyższe definicje opraw dokonują ich pierwszego podziału. Jednakże oprawy oświetleniowe można dzielić według wielu innych kryteriów, jakimi są np. rodzaj ochrony przed porażeniem prądem elektrycznym, stopień ochrony IP, warunki użytkowania i materiał powierzchni wsporczej, dla której zaprojektowano oprawę oświetleniową. 
 
Ochrona przed porażeniem prądem
 Podział ze względu na typ zastosowanej ochrony przed porażeniem prądem elektrycznym dzieli oprawy oświetleniowe na oprawy na klasy: I, II i III. Każda oprawa oświetleniowa może być zaliczona tylko do jednej klasy. Nie dopuszcza się przypadków oznakowania opraw dwoma lub więcej klasami. Przykładowo, jeśli oprawa ma transformator niskiego napięcia i przystosowana jest do uziemienia, to należy ją zaliczyć do I klasy, a żadna z jej części nie może być zaliczona do klasy III, pomimo że takie części występują.
Oprawy oświetleniowe klasy I to takie oprawy, w których ochrona przed porażaniem prądem elektrycznym nie polega jedynie na izolacji podstawowej, ale która zawiera także dodatkowe zabezpieczenie, jakim jest połączenie wszystkich dostępnych części przewodzących z przewodem ochronnym (uziemiającym) instalacji zasilającej w taki sposób, że w razie uszkodzenia izolacji podstawowej części przewodzące nie staną się częściami czynnymi. Oprawy oświetleniowe klasy I mogą również zawierać części o wzmocnionej lub podwójnej izolacji, mogą też być oprawami działającymi przy bardzo niskim bezpiecznym napięciu (SELV). W przypadku opraw klasy II wymaga się, aby ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym nie opierała się jedynie na izolacji podstawowej, lecz także na dodatkowych środkach bezpieczeństwa takich jak izolacja podwójna lub wzmocniona. Ponadto w takich oprawach nie przewidziano uziemienia ochronnego. Oprawy oświetleniowe klasy III to oprawy, w których ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym realizowana jest przez ich zasilanie napięciem bardzo niskim bezpiecznym (SELV). Ponadto w oprawie tej nie mogą powstawać napięcia przekraczające wartość SELV. W zależności od klasy oprawy należy oznaczyć ją odpowiednim symbolem.
(…)
Andrzej Munder
 
Pełna wersja artykułu w czasopiśmie Ei 1/2018 oraz na portalu: http://wirtualna-czytelnia.sigma-not.pl/wirtualna/start.xhtml
 
 

Wyszukiwarka

like Newsletter!

like Nowości!

quote Na skróty

like Najczęściej czytane!

like Polecamy!

Znajdź nas na facebooku!

UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii.

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to. Czytaj więcej…

Zrozumiałem