Od redakcji 2/2019

okladkaSzanowni Państwo,

Międzynarodowe prognozy dotyczące globalnego rynku oświetleniowego wskazują, że jego wartość w 2020 r. osiągnie poziom ok. 100 mld euro. Głównymi motorami wzrostu popytu będą przede wszystkim wzrost populacji, postępująca urbanizacja oraz zmiany klimatyczne pobudzające ideę efektywności energetycznej i poszanowania środowiska naturalnego.

Więcej…

Efektywność energetyczna źródeł światła

15Od wynalezienia pierwszych elektrycznych źródeł światła minęło niewiele ponad sto lat. W tym czasie ich efektywność energetyczna uległa zasadniczej zmianie. Znaczący skok jakościowy miał miejsce w drugiej połowie XX wieku.

Przykładem poprawy efektywności energetycznej źródeł światła na przestrzeni lat może być m.in. porównanie skuteczności świetlnej żarówki standardowej na poziomie 14 lm/W czy kilkudziesięciu lm/W osiąganych przez wyładowcze źródła światła.

Współcześnie produkowane lampy wyładowcze oraz moduły LED osiągają wartości przekraczające 100 lm/W. Efektywność energetyczna lamp stanowi istotny − ale nie jedyny − element decydujący o ich jakości. Dlatego należy ją rozpatrywać na tle innych czynników.

Czynniki decydujące o efektywności energetycznej systemów oświetleniowych
Efekt oświetleniowy zależy w głównej mierze od wielkości strumienia świetlnego źródeł światła zainstalowanych w danym pomieszczeniu. Oprócz skuteczności świetlnej zastosowanych źródeł światła na optymalizację rozwiązań mają wpływ także inne czynniki zestawione w tablicy 1.

Uzyskany wynik (efekt) oświetleniowy musi odpowiadać wymaganiom zawartym w Polskiej Normie [1]. Zalecenia te mają na celu zapewnienie właściwych pod względem oświetleniowym warunków pracy wzrokowej niezmiernie ważnych ze względów fizjologicznych. Właściwe oświetlenie to lepsza wydajność i jakość pracy, zwiększenie bezpieczeństwa, ochrona wzroku oraz zapewnienie komfortu psychicznego. Jak wspomniano efekt oświetleniowy zależy w głównej mierze od wielkości strumienia świetlnego źródeł światła zainstalowanych w danym pomieszczeniu. Im skuteczność świetlna zastosowanych lamp jest wyższa, tym przy tej samej pobieranej mocy uzyskuje się większy strumień świetlny. Stosując lampy o wyższej skuteczności uzyskuje się wyższy poziom natężenia oświetlenia, jednocześnie osiągając obniżenie ilości zużywanej energii.

Jak wspomniano wydajność energetyczna zastosowanych źródeł światła, stanowi tylko jeden z elementów decydujących o efektywności energetycznej zastosowanych rozwiązań. Decydują o nich również trwałość oraz stabilność (w całym okresie użytkowania) wartości użytecznego strumienia świetlnego. Stabilność w czasie strumienia świetlnego decyduje o możliwości utrzymania parametrów oświetleniowych na założonym poziomie przez cały okres nominalnej trwałości źródeł światła. Ponadto deklarowana przez producenta trwałość źródeł światła pozwala właściwie dobrać czasookresy ich wymiany.

Im trwałość ta jest większa, tym dłuższe mogą być okresy użytkowania poszczególnych grup lamp. Rzadsza wymiana pozwala oszczędzać na kosztach zakupu źródeł światła oraz na kosztach robocizny. W większości przypadków optymalnym systemem wymiany źródeł światła jest wymiana grupowa. Ponieważ źródła światła w trakcie swojej pracy tracą stopniowo wartość strumienia świetlnego, proporcjonalnie obniża się poziom natężenia oświetlenia. Dlatego za termin przystąpienia do wymiany grupowej należy przyjmować moment odpowiadający osiągnięciu poziomu 70% deklarowanej trwałości lamp. Innym sposobem określenia momentu wymiany grupowej źródeł światła jest wykonywanie pomiarów kontrolnych natężenia oświetlenia.

Do wymiany grupowej należy przystępować w przypadku stwierdzenia obniżenia się średniej wartości natężenia oświetlenia do poziomu o kilka procent wyższego od normatywnego. Ze względów organizacyjnych wskazane jest, aby wymianę grupową przeprowadzać w czasie przerwy w produkcji (np. w trakcie przerwy urlopowej), a także skoordynować z okresami innych zabiegów konserwacyjnych. Do oświetlenia wnętrz stosuje się źródła światła różnego typu.

Ich dobór powinien zależeć od charakteru, wymiarów i przeznaczenia pomieszczenia. Pod względem sposobu wytwarzania promieniowania źródła światła dzielą się na lampy żarowe, wyładowcze i fotoluminescencyjne. Standardowe żarówki wycofane zostały ze sprzedaży i w najbliższym czasie staną się swego rodzaju elektrycznym zabytkiem. Sprawa wycofania żarówek budzi słuszne kontrowersje. Są bowiem pomieszczenia, gdzie doskonale spełniały swoją rolę. Przykładem mogą być użytkowane rzadko i/lub krótko takie miejsca jak piwnice, schowki i strychy w budynkach mieszkalnych. Również w obiektach przemysłowych jest wiele miejsc użytkowanych sporadycznie. Zainstalowanie w takich miejscach zamienników żarówek wiąże się z większym kosztem, a ze względu na krótki czas załączonego oświetlenia oszczędność energii jest iluzoryczna.

16
Efektywność energetyczna źródeł światła ma natomiast znaczenie przy oświetlaniu wszystkich innych pomieszczeń − szczególnie takich, w których oświetlenie użytkowane jest przez wiele godzin w skali roku (tablica 2).

(...)

Janusz Strzyżewski

Pełna wersja artykułu w EI 2/2017 do zakupu na portalu www.e-czasopismo.pl oraz www.magazyn-online.com

Wyszukiwarka

like Nowości!

quote Na skróty

like Najczęściej czytane!

like Polecamy!

ewydanie

konf bpoz 160x222

 

like Newsletter!

Znajdź nas na facebooku!

UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii.

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to. Czytaj więcej…

Zrozumiałem