Od redakcji 7-8/2017

Szanowni Państwo,Okladka
Od nowego roku czasopismo „Elektroinstalator” będzie miało nowego wydawcę. Opiekuńcze skrzydła nad tym najstarszym w branży elektroinstalacyjnej tytułem roztoczyło Wydawnictwo SIGMA-NOT.

Więcej…

Kryteria optymalnego doboru źródeł światła do oświetlania wnętrz

27Zarówno względy ekonomiczne jak i ekologiczne przemawiają za ograniczaniem zużycia energii elektrycznej. Ponieważ urządzenia oświetleniowe mają znaczący udział w ogólnym bilansie energetycznym budynków, popularne stało się „oszczędzanie światła". Jednak dążąc do oszczędności należy postępować racjonalnie, zgodnie z przepisami i wymaganiami normatywnymi. Podstawą powinno być prawidłowe dobieranie źródeł światła pod kątem dopasowania ich parametrów technicznych do konkretnych potrzeb.

Przepisy i normy
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. − Prawo Budowlane [1] w ustępie 2 artykułu 5 nakazuje: „Obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej".

Zalecenie to dotyczy także urządzeń oświetleniowych stanowiących wyposażenie budynku. Powinny być one utrzymywane we właściwym stanie technicznym. Aktem wykonawczym do Ustawy – Prawo budowlane jest Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. [2]. W dokumencie tym zawarto m.in. ogólne zalecenia dotyczące oświetlenia elektrycznego odsyłając w szczegółach do powołanych w rozporządzeniu Polskich Norm. W przypadku oświetlenia jest to norma PN-EN 12464-1:2012 [3]. Zawarto w niej, oprócz wymagań ilościowych, również zalecenia dotyczące optymalizacji rozwiązań poświęcając im punkt 4.11. Podkreślono w nim, że niezbędne jest zachowanie równowagi pomiędzy utrzymaniem wartości jakościowych i ilościowych oświetlenia oraz efektywnością rozwiązań i oszczędnością energii elektrycznej. Elementem decydującym w zasadniczy sposób o efektywności oświetlenia są źródła światła.

Parametry elektrycznych źródeł światła
Elektryczne źródła światła charakteryzują następujące wielkości:

  • moc oznaczana literą P i wyrażana w watach [W];
  • strumień świetlny oznaczany literą ф i wyrażany w lumenach [lm];
  • skuteczność świetlna wyrażana w lumenach na wat [lm/W];
  • wskaźnik oddawania barw (niemianowany) Ra;
  • luminancja oznaczana literą L i wyrażana w candelach na metr kwadratowy [cd/m2];
  • temperatura barwowa podawana w Kelwinach [K];
  • trwałość wyrażana w godzinach świecenia [h];
  • napięcie pracy podawane w woltach [V];
  • wymiary zewnętrzne;
  • typ trzonka;
  • dopuszczalne położenie pracy.

W tablicach 1 i 2 umieszczono żarówki standardowe stosowane dotychczas powszechnie w wielu pomieszczeniach pomimo tego, że − zgodnie z dyrektywą unijną – odeszły (przynajmniej formalnie) do lamusa. Ich znane powszechnie parametry służą bowiem do celów porównawczych z innymi lampami.

28Moc źródła światła ma wpływ na zużycie energii elektrycznej. Im mniejsza moc źródła światła (przy tym samym strumieniu świetlnym), tym źródło efektywniejsze. Wskaźnikiem tej efektywności jest skuteczność świetlna – wielkość określająca, jaki strumień świetlny możemy uzyskać pobierając z sieci moc równą 1 watowi (tablica 2).

29Oprócz wskaźników energetycznych ważną sprawą przy oświetleniu sztucznym jest takie oświetlenie przedmiotów, aby ich barwy nie były zniekształcone. W tym celu w miejscach, w których jest istotne prawidłowe rozróżnianie barw, należy stosować lampy o barwie światła zbliżonej do światła słonecznego. Te dwa elementy są związane z cechami charakteryzującymi barwę światła. Pierwszą cechą jest temperatura barwowa, a drugą oddawanie barw.

Przy ocenie źródeł światła ważną rolę spełnia również określany symbolem Ra lub CRI wskaźnik oddawania barw. Z tego względu w normie [3] jego wartość jest określona dla poszczególnych czynności lub obszarów, a w pomieszczeniach, w których przebywają stale ludzie nie może on mieć mniejszej wartości niż 80.

(...)

mgr inż. Janusz Strzyżewski

Pełna wersja artykułu w EI 8/2016 do zakupu na portalu www.e-czasopismo.pl oraz www.magazyn-online.com 

Wyszukiwarka

like Newsletter!

like Nowości!

quote Na skróty

like Najczęściej czytane!

like Polecamy!

Znajdź nas na facebooku!

UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii.

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to. Czytaj więcej…

Zrozumiałem