Od redakcji 9/2019

okladka 9Szanowni  Panstwo,

Rozwój techniki światłowodowej na świecie powoduje stopniową wymianę instalacji miedzianych na światłowodowe i to w dużym stopniu na odcinkach napowietrznych. Napowietrzne sieci światłowodowe są alternatywą dla tradycyjnych sieci doziemnych. Stosowane są głównie na słabo zurbanizowanych obszarach pozamiejskich oraz na terenach o podłożu trudnym do budowy kanalizacji teletechnicznej. Instalacje podwieszane zapewniają szybki dostęp do linii telekomunikacyjnych i ułatwiają usuwanie usterek oraz dalszą rozbudowę sieci.

Więcej…

Wybrane aspekty projektowania instalacji elektrycznych w wielorodzinnych obiektach mieszkalnych

Projektowanie instalacji elektrycznych w budownictwie mieszkaniowym jest procesem złożonym, długotrwałym i wieloetapowym. Ma na celu uzyskanie rozwiązania technicznie uzasadnionego, spełniającego podstawowe wymagania i opłacalnego ekonomicznie.

W procesie projektowania instalacji elektrycznej w budownictwie mieszkaniowym można wyróżnić następujące kroki:

  • ustalenie wartości ƒƒ mocy zapotrzebowanej, ƒƒ
  • określenie obwodów rozdzielczych i ich rozmieszczenia, ƒƒ
  • dobór przewodów i kabli, ƒƒ
  • zabezpieczenie przewodów i kabli, ƒƒsprawdzenie kryteriów selektywności działania zabezpieczeń.

W artykule zajęto się dwoma pierwszymi elementami.

 

Ustalenie wartości mocy zapotrzebowanej

Właściwe określenie mocy zapotrzebowanej w budownictwie mieszkaniowym, w świetle obowiązujących przepisów prawnych, napotyka pewne problemy. W krajowych uregulowaniach prawnych nie istnieje dokument jasno precyzujący wytyczne ustalania tej mocy dla pojedynczego mieszkania. Brak jest również jednoznacznego sposobu ustalania obliczeniowej mocy szczytowej w odniesieniu do wewnętrznej linii zasilającej. Obecnie w literaturze można znaleźć dwie metody określania mocy zapotrzebowanej: wg COBR Elektromontaż oraz wg normy N-SEP-E-002. Przedstawiają one temat w odmienny sposób, opierając się na innych danych wejściowych.

 

Metoda określania mocy szczytowej wg COBR Elektromontaż

Metoda opiera się na pomiarach przeprowadzonych przez COBR Elektromontaż, które wskazują na zależność pobieranej mocy od liczby osób, dla których mieszkanie zostało zaprojektowane i wybudowane oraz od sposobu, w jaki zaspokajane są potrzeby energetyczne mieszkania. Na podstawie powyższych wniosków określono wzór na moc zapotrzebowaną:

2013-06-54-1

gdzie:
P – ogólne zapotrzebowanie mocy przez mieszkanie [kW],
P1 – moc największego odbiornika energii elektrycznej w mieszkaniu [kW],
P2 – zapotrzebowanie mocy przez jedną osobę w mieszkaniu (1 kW na osobę),
M – liczba osób, na które mieszkanie zostało zaprojektowane.

Metoda uwzględnia wyposażenie mieszkania w instalację gazową. We wzorze na moc zapotrzebowaną P znajduje się wartość mocy największego odbiornika energii elektrycznej P1, która określona jest zgodnie z poniższymi wytycznymi:

  • ƒƒw mieszkaniach zgazyfikowanych z centralną gorącą wodą użytkową, P1=2 kW (pralka elektryczna) lub 4,7 kW (kuchnia gazowo-elektryczna),
  • ƒƒw mieszkaniach zgazyfikowanych bez centralnej gorącej wody użytkowej, jeśli zainstalowano przepływowy ogrzewacz wody P1=18 kW, jeśli nie, wartość P1 określa się zgodnie z wytycznymi podpunktu wcześniejszego,
  • ƒƒw mieszkaniach niezgazyfikowanych P1=10 kW (kuchnia elektryczna) lub P1=18 kW (przepływowy ogrzewacz wody),
  • ƒƒjeśli mieszkanie ogrzewane jest elektrycznie, P1 wyznacza się mnożąc całkowitą powierzchnię przez współczynnik z przedziału 110÷130 W/m2.

W wytycznych opisanej metody określono ponadto, że każde mieszkanie, niezależnie od gazyfikacji, należy zasilać trójfazowo, a w kuchni należy przewidzieć gniazdo wtykowe o znamionowym prądzie równym 25 A. Zwrócono również uwagę na akumulacyjny ogrzewacz wody, którego moc nie przekracza 1,5 kW, a ponieważ częściowo pracuje w porze nocnej, nie powinien być uwzględniany w obliczeniach mocy zapotrzebowanej.

Przeprowadzając obliczenia dla przeciętnego mieszkania M4, nieogrzewanego elektrycznie, można uzyskać szacunkowe moce zapotrzebowane na poziomie: 6÷7 kW w budynkach zgazyfikowanych i 12÷25 kW w budynkach niezgazyfikowanych.

Publikacje COBR Elektromontaż podają ponadto wzór na zapotrzebowanie mocy przez cały budynek mieszkalny, wraz ze stosowanymi wartościami współczynników jednoczesności (tablica 1):

2013-06-54-2

gdzie:
PWLZ – zapotrzebowanie mocy przez WLZ [kW],
N – liczba mieszkań zasilanych przez WLZ,
P – zapotrzebowanie mocy przez mieszkanie [kW],
k – współczynnik jednoczesności odczytany z tablicy 1.

 

2013-06-55

 

Metoda określania mocy zapotrzebowanej wg normy N-SEP-E-002

Celem opracowania nowej metody wyznaczania mocy zapotrzebowanej, zawartej w normie N-SEP-E-002, było uniknięcie kilku niejednoznaczności w dotychczasowych ustaleniach stosowanych w kraju. Brano w nich pod uwagę czynniki, takie jak: zgazyfikowanie mieszkania, jego powierzchnię oraz liczbę osób, na którą zostało zaprojektowanie. Każdy z tych elementów, wg autorów normy, przysparzał pewnych problemów w interpretacji, nie uwzględniał wszystkich oczekiwań mieszkańców i wręcz ograniczał ich swobodę w korzystaniu z poszczególnych źródeł energii. W omawianym dokumencie wprowadzono inny czynnik warunkujący wartość mocy zapotrzebowanej. Zaproponowano uzależnienie wartości tej mocy od sposobu zaopatrywania mieszkania w ciepłą wodę, przy jednoczesnym pominięciu wszystkich dotychczasowych czynników. Podobne podejście można odnaleźć w niemieckich normach DIN. Przyjęcie sposobu zaopatrywania mieszkania w ciepłą wodę, jako głównego kryterium określania mocy zapotrzebowanej, wynika z faktu dużej energochłonności urządzeń elektrycznych wykorzystywanych w tym celu. Wysokowydajne przepływowe podgrzewacze wody to urządzenia o największej, w skali mieszkania, mocy znamionowej rzędu od 18 do 27 kW. Zaleca się, by do pracy tego typu podgrzewaczy dostosować instalację, nie tylko w mieszkaniach nie mających centralnego zaopatrzenia w ciepłą wodę, ale również w mieszkaniach wyposażonych w gazowe przepływowe podgrzewacze wody. Umożliwi to mieszkańcom wymianę tego podgrzewacza na podgrzewacz elektryczny, bez uciążliwej ingerencji w oprzewodowanie i jego zabezpieczenia. W sytua- cjach niejednoznacznych, ostateczną decyzję o sposobie zaopatrywania w ciepłą wodę powinien podjąć właściciel lub inwestor.

Biorąc pod uwagę tak określone założenia, wyznaczono moc zapotrzebowaną jednego mieszkania wg zasady:

  • 12,5 kW dla mieszkań w budynkach z centralnym zaopatrzeniem w ciepłą wodę;
  • 30 kW dla mieszkań w budynkach, w których przewiduje się instalowanie elektrycznych urządzeń do przygotowania ciepłej wody o znacznych mocach znamionowych.

Podane wartości wynikają z trzech podstawowych parametrów: mocy zainstalowanych urządzeń, współczynnika jednoczesności pracy poszczególnych grup urządzeń i cieplnych stałych czasowych oraz krzywych nagrzewania się przewodów.

Do ustalania współczynnika jednoczesności posłużono się założeniami, że jednoczesna praca wszystkich urządzeń elektrycznych w mieszkaniu występuje bardzo rzadko oraz że przepływowe podgrzewacze wody i kuchenki elektryczne sporadycznie są obciążone pełną, znamionową mocą przez dłuższy czas. Pod uwagę brano również cieplną stałą czasową, która odzwierciedla temperaturową bezwładność przewodów na przepływ prądu.

Podobnie jak w publikacjach COBR Elektromontaż, tak i w normie SEP nie zabrakło wytycznych, określających wartość mocy szczytowej dla wewnętrznej linii zasilającej budynek mieszkalny. W tym celu podano wzór:

2013-06-56-2

gdzie:
kj – współczynnik jednoczesności odczytany z tablicy 2,
n – liczba mieszkań zasilanych przez WLZ,
PM1 – moc określona dla pojedynczego mieszkania.

 

2013-06-56-1

 

Wartość mocy szczytowej można również odczytać z zamieszczonej na rys. 1 zależności tej mocy od liczby mieszkań i sposobu zaopatrywania w ciepłą wodę. Na wykresie (rys. 1) zaznaczono ponadto krzywą odzwierciedlającą sytuację mieszkań modernizowanych, dla których pod pewnymi względami można przyjąć obniżoną wartość mocy szczytowej. Aby móc korzystać z wartości na omawianej krzywej należy spełnić poniższe warunki:

  • mieszkanie musi ƒ być wyposażone w alternatywne źródła zaopatrzenia w ciepłą wodę,
  • ƒw mieszkaniu nie przewiduje się zmiany kuchenki gazowej na elektryczną,
  • ƒw mieszkaniu nie przewiduje się instalowania przepływowego podgrzewacza wody.

W przypadku konkretnej inwestycji warunki te oraz ich zasadność należy rozpatrywać za porozumieniem właściciela/lokatorów oraz administratora budynku.

 

2013-06-57

Rys. 1. Wartości obliczeniowych mocy szczytowych i prądy znamionowe wkładek bezpiecznikowych INF wewnętrznych linii zasilających budynków o liczbie mieszkań n bez ogrzewania elektrycznego [3,9]. Krzywa A – dla mieszkań nie mających zaopatrzenia w ciepłą wodę z zewnętrznej, centralnej sieci grzewczej, krzywa B – dla mieszkań mających zaopatrzenie w ciepłą wodę z zewnętrznej, centralnej sieci grzewczej, krzywa C – wariant opcjonalny dla instalacji modernizowanych

 

(...)

 

Więcej na ten temat przeczytają Państwo w Elektroinstalatorze nr 06/2013

 

Wyszukiwarka

like Nowości!

quote Na skróty

like Najczęściej czytane!

like Polecamy!

ewydanie

konf bpoz 160x222

 

like Newsletter!

Znajdź nas na facebooku!

UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii.

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to. Czytaj więcej…

Zrozumiałem