Od redakcji 5/2019

Ei5Większość elektrowni i elektrociepłowni, jakie produkują prąd dla naszego kraju powstała przed 1989 r. Jeszcze starsze są elektrownie wodne. Spora ich część działa od lat 50 XX wieku. W najbliższych latach część przestarzałych elektrowni zostanie wyłączona, wskutek tego do 2032 r. stracimy blisko 12 GW mocy wytwórczych. Prognozuje się, że za 10 lat Polska straci 30 proc. krajowej energii. Jeśli do tego czasu nie powstaną nowe elektrownie, czekają nas czasowe wyłączenia prądu.

W dniu 4 czerwca 2018 r., podczas pierwszych letnich upałów padł rekord zapotrzebowania na moc, którego polskie elektrownie nie były w stanie zaspokoić i potrzebne były dostawy prądu z zagranicy. Podobna sytuacja miała miejsce w 2015 r., kiedy na skutek upałów znacznie wzrosło zużycie prądu. Wtedy to najwięksi odbiorcy energii musieli ograniczyć pobór mocy z sieci.

Więcej…

Wpływ anomalii pogodowych na dostawę energii elektrycznej

1Przepisy określają przypadki, w których niezbędne jest rezerwowe zasilanie wybranych rodzajów budynków, w tym wielorodzinnych budynków mieszkalnych. Normowane są także dopuszczalne przerwy w dostawie energii elektrycznej dla jej odbiorców. W praktyce w przypadku budynków mieszkalnych rezerwowe zasilanie należałoby stosować w większości przypadków. Ponadto anomalie pogodowe sprawiają, że dostawcy energii nie zawsze są w stanie dotrzymywać czasów określonych w rozporządzeniu.

Przepisy

Ustęp 1 w § 181 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury [1] stanowi, że: Budynki mieszkalne średniowysokie i wyższe, w których niespodziewana przerwa w dostawie energii elektrycznej może spowodować zagrożenie życia i zdrowia ludzi oraz przyczynić się do powstania znacznych strat materialnych, a także wywołać zagrożenie dla środowiska, należy zasilać co najmniej z dwóch niezależnych, samoczynnie załączających się źródeł energii elektrycznej (SZR). W budynku wysokościowym jednym ze źródeł zasilania powinien być zespół prądotwórczy.

§ 8 Rozporządzenia [1] dzieli budynki mieszkalne na następujące kategorie wysokości:

  • niskie (N) do 4 kondygnacji nadziemnych włącznie,
  • średnio wysokie (SW) ponad 4 do 9 kondygnacji nadziemnych,
  • wysokie (W) ponad 9 do 18 kondygnacji nadziemnych,
  • wysokościowe (WW) powyżej 55 m nad poziomem terenu.

2Układ samoczynnego załączania rezerwy (SZR) powinien zapewniać przełączenie zasilania z podstawowego na rezerwowe przede wszystkim obwodów administracyjnych, takich jak: oświetlenie klatek schodowych i korytarzy, zasilanie dźwigów i hydroforni, wymiennikowni ciepła, wentylatorów oraz innych instalacji, które muszą funkcjonować w czasie pożaru.

Rozporządzenie [2] w ustępie 2 § 40 zawiera definicje przerw w dostarczaniu energii elektrycznej w zależności od czasu ich trwania. Definicje te zostały lekko zmodyfikowane (bez wprowadzania zmian merytorycznych) w nowelizacji rozporządzenia [3] (tablica 1).

Rozporządzenie [2] w ustępie 1 § 40 dzieli ponadto przerwy na: planowane – wynikające z czynności eksploatacyjnych sieci lub ich planowanych napraw oraz nieplanowane – spowodowane awariami sieci, przy czym zgodnie z treścią ustępu 3 o przerwach planowanych dostawca energii jest zobowiązany do powiadomienia odbiorców z odpowiednim wyprzedzeniem i w formie określonej w punkcie 4 § 42 tegoż rozporządzenia.

Długość dopuszczalnych przerw uzależniona jest od tego, do jakiej grupy przyłączeniowej zaliczony jest dany odbiorca energii elektrycznej. Zasady zaliczenia danego odbiorcy do grupy przyłączeniowej zapisano w ustępie 1 § 3 omawianego rozporządzenia [2] (tablica 2).

Zgodnie z treścią ustępu 4 w § 40 dla podmiotów zasilanych z sieci o napięciu 110 kV i wyższym – zaliczanych do grup przyłączeniowych I, II, III oraz dla podmiotów przyłączanych tymczasowo – zaliczanych do grupy VI – dopuszczalny czas trwania jednorazowej przerwy planowanej i nieplanowanej w dostarczaniu energii elektrycznej oraz dopuszczalny łączny czas trwania w ciągu roku kalendarzowego wyłączeń planowanych i nieplanowanych określa umowa o świadczeniu usług przesyłania lub dystrybucji albo umowa kompleksowa. Dopuszczalne czasy przerw w dostawie energii elektrycznej dla podmiotów zasilanych z sieci niskiego napięcia i zaliczanych do grup IV i V są natomiast określone w ustępie 5 rozporządzenia (zestawiono je w tablicy 3). Większość wielorodzinnych budynków mieszkalnych zaliczana jest do grupy IV.

Zgodnie z treścią § 42 dostawca energii elektrycznej ma obowiązek uprzedzania co najmniej z pięciodniowym wyprzedzeniem odbiorców tych grup o przerwach planowanych oraz na życzenie informować o przewidywanych terminach wznowienia zasilania w przypadku przerw nieplanowych. Powiadomienia o przerwach planowych mogą mieć formę ogłoszeń prasowych, internetowych, komunikatów radiowych lub telewizyjnych, względnie w inny sposób przyjęty na danym terenie.

Stan faktyczny

Realnie rzecz biorąc przerwa w dostawie energii elektrycznej w każdym budynku, nie tylko w wymienionych w rozporządzeniu, szczególnie przerwa długotrwała powoduje szereg utrudnień, a także zagrożeń. Większość linii elektroenergetycznych w regionach poza centrami wielkich miast to sieci napowietrzne. Są to zarówno linie niskiego napięcia 230/400 V, jak i linie średnich napięć (15–20 kV) oraz wyższych napięć. Tego typu sieci przebiegają często przez tereny zadrzewione i są narażone na uszkodzenia przez łamiące się gałęzie i wywracające się drzewa. Zjawiska te występują w trakcie silnych wiatrów ostatnio coraz częściej nawiedzających Polskę. Przyczyną awarii może być także osadzająca się na przewodach sadź. Zostają zerwane przewody, a także często łamią się słupy (rys.1).

Według danych Centrum Informacji o Rynku Energii (CIRE), wiatr jest przyczyną ponad 20% wszystkich awarii występujących w sieciach napowietrznych niskiego napięcia, a ponad 5% uszkodzeń powodują drzewa i ich gałęzie. Usuwanie szkód w wielu przypadkach wymaga angażowania ciężkiego sprzętu, a ten nie wszędzie może szybko dojechać. W tym czasie mieszkańcy dużej liczby budynków są pozbawieni prądu. Mimo wielkich wysiłków strażaków i służb energetycznych w wielu przypadkach przerwy w dostawie energii mogą być wielodniowe, mimo że ekipy pracują często także w nocy. Narastające niekorzystne zjawiska atmosferyczne powodują konieczność zmiany podejścia do budowy i eksploatacji budynków mieszkalnych usytuowanych na terenach wiejskich i na obrzeżach wielkich aglomeracji. Problem jest trudny szczególnie tam, gdzie brak jest możliwości podłączenia do sieci gazowej lub w przypadkach, gdy świadomie zrezygnowano z wyposażenia budynku w instalację gazową. Wtedy jako jedyne źródło energii pozostaje energia elektryczna. Jest ona nie tylko niezbędna do oświetlenia i chłodzenia, lecz także do gotowania i ogrzewania. Przy braku zasilania może wystąpić brak dostawy wody za pośrednictwem wodociągu, a także przestaje działać pompa studzienna oraz hydrofornia. Nie działają też dźwigi, co w wyższych budynkach staje się poważnym problemem szczególnie dla osób starszych, a często i młodszych, mających trudności z chodzeniem po schodach. Większość innych urządzeń w domu do działania także potrzebuje energii elektrycznej (tablice 4 i 5). Oprócz przerw w dostawie energii elektrycznej wywołanych awariami występują również przerwy planowe związane z eksploatacją i bieżącymi naprawami sieci. Powstaje pytanie, jak zabezpieczyć się przed skutkami coraz częściej występujących takich sytuacji.

 mgr. inż. Janusz Strzyżewski

[...]

Więcej informacji w nr 5/2018

Wyszukiwarka

like Nowości!

quote Na skróty

like Najczęściej czytane!

like Polecamy!

ewydanie

konf bpoz 160x222

 

like Newsletter!

Znajdź nas na facebooku!

UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii.

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to. Czytaj więcej…

Zrozumiałem